اسلایدر / مهمترین مطالبموسسه مطالعات و بررسی‌های سیاسی و رسانه‌ای اندیشه و قلمیادداشت‌ها و مقالات شخصی

 ایران و امریکا محکوم به توافق هستند

با وجود افزایش تنش های نظامی و شلوغ بازی های سیاسی در داخل

همانطور که پیش بینی می شد برجسته شدن بیش از حد شعار ضرورت  انتقام از ترامپ در مراسم تشییع یک هفته ای و تدفین ایت الله خامنه ای که  با برافراشتن صدها هزار پرچم ((یا لثارات الخامنه ای))  در این مراسم بروز و ظهور یافت   این مساله در روزهای  اخیر پیامدهای سیاسی مهمی در ایران داشته  و سطح منازعات سیاسی بین ((طرفداران خونخواهی رهبر شهید و انتقام از قاتلین او)) و ((حامیان مذاکره و صلح )) را بویژه در فضای مجازی و رسانه ها بسیار بالا برده .
این جنجال در پنج شنبه شب گذشته  که ایت الله خامنه ای در مشهد دفن شد بالا گرفت زمانی که جمعیتی با شعار مرگ بر سازشکار ٬ قالیباف و عراقچی را که در مراسم حاضر بودند خطاب قرار دادند. بعد از ان هم در روز جمعه  سید علی خمینی نوه ایت الله خمینی بنیانگذار جمهوری اسلامی که نسبت به دو برادر دیگرش مواضع تندتر و با اصولگرایان و برخی نهادههای نظامی   روابط  بهتری دارد در سخنرانی در قم و در مراسم بزرگداشت ایت الله خامنه ای ٬ مذاکره کنندگان با امریکا را خائن خواند. البته به گفته علی خمینی اگر انها از مذاکره به دنبال صلح و اشتی با امریکا باشند.
این سخنان بازتاب وسیعی در ایران و شبکه های اجتماعی پیدا کرد و مخالفان مذاکره و دیپلماسی درایران را تحریک و سازماندهی کرد تا  در شبکه های اجتماعی به مواضع حامیان مذاکره حملات بسیاری کرده و انها را سازشکار و خائن خواندند . اما نقطه جوش و اوج این فضا بعد از پیام مکتوب اقا سید مجتبی خامنه ای شکل گرفت که در ان اعلام شد انتقام خون رهبر و همه‌‌ی شهیدان این دو جنگ اخیر  از قاتلین ((جنایتکار و بی‌آبروی)) انها گرفته خواهد شد .به نوشته اقای سید مجتبی خامنه ای  این انتقام، خواست ملّت ایران  است و به‌طور حتمی باید صورت بگیرد.
وی  با اشاره به اینکه (( فهرست افرادی که باید از انها انتقام گرفته شود  از صدر تا ذیل موجود است)) هشدار دارد انها آرزوی مرگی آرام و در بستر را با خود به گور خواهند برد  و انتقام متوقّف بر وجود رهبر یا سایر مسئولان جمهوری اسلامی  نیست  و بزودی آحادی از آزادگان در سراسر دنیا هر یک بخشی از این مأموریت الهی را انجام خواهند داد.
این پیام یاداور پیام ایت الله خمینی  مبنی بر مهدورالدم بودن سلمان رشدی نویسنده کتاب ایات شیطانی  دردهه ۸۰ میلادی است که باعث شداو سالهاست تحت حفاظت نیروهای امنیتی زندگی می کند با این  وجود چند باراز جمله چند سال قبل  مورد سو قصد قرار بگیرد.
اما  اتفاقات اخیر این سوال مهم و اساسی  را ایجاد کرده است که با رادیکالتر  شدن فضای داخلی ایران از یکسو و تشدید درگیریهای نظامی در جنوب ایران در شبهای گذشته و شکننده شدن تفاهم صلح ٬ ایا ایران و امریکا به سوی از سرگیری جنگ مجدد می روند ؟ یا مذاکرات دو جانبه را  برای رسیدن به توافق را ادامه می دهند؟ و ایا وقتی رهبر جدید و جوان جمهوری اسلامی بر انتقام گیری از مقامات امریکایی تاکید می کند می توان همزمان از مذاکره دیپلماتهای ایرانی با مقامات امریکایی هم سخن گفت ؟ این پرسشها بسیار مهم است و پاسخ صحیح به انها اینده منازعات منطقه ای را تا حدی روشن خواهد کرد.
 در پاسخ باید گفت هر چند معدود گروههای تندرو در ایران فشار زیادی را به مقامات تصمیم گیر در جمهوری اسلامی می اورند که روند مذاکرات را متوقف کنند و جنگ با امریکا را از سرگیرند و تعدادی از نمایندگان مجلس و صداوسیما و برخی از مردم شرکت کننده در تجمعات خیابانی و میدانی نیز این مواضع را تکرار و باز نشر می کنند اما دو مانع بزرگ بر سر راه مخالفان مذاکره است که نباید نادیده گرفته شود.
اول درخواست و مطالبه اکثریت مطلق مردم ایران که خواهان اتش بس و صلح و پایان قطعی جنگ و برقراری ثبات بعنوان پیش نیاز توسعه اقتصادی هستند. در ایران به این بخش از جامعه ((اکثریت خاموش)) می گویند که چهار ماه است بیشتر نظاره گر تحولات هستند و امیدوارند همه فراز و نشیب ها و تحولات نظامی و دیپلماتیک به پایان قطعی جنگ منجر شود . این بخش از جامعه ایران در انتخابات و جنبش های اجتماعی هم نقش تعیین کننده دارد و هر چند  به بسیاری از سیاست های جمهوری اسلامی منتقد ومعترض است  اما با مداخله خارجی نیز مخالف بوده  و روش مسالمت امیز را برای عبور از بحران ها را ترجیح می دهد و به عبارت دیگر حاضر است برای دستیابی به اهداف خود در زمان بیشتر هزینه کمتری بپردازد.نکته مهم اینکه حتی برخی حامیان سرسخت نظام هم از این جهت به توافق ها خوش بین نیستند که احتمال می دهند تضمینی برای شروع مجدد جنگ نباشد.
مانع بعدی بر سر راه تندروی ها در ایران٬ هسته سخت قدرت یا  حلقه اصلی تصمیم گیری در ایران پس ازشهادت  ایت الله سید علی خامنه ای است که از واقعیتهای سیاسی و اقتصادی در داخل و محیط بین المللی اگاه و مطلع هستند از این رو خواهان ادامه جنگ به هر قیمتی نیست هر چند برای جلوگیری اززیاده خواهایی های  امریکا و حفظ تمامیت ارضی و امنیت ملی موضع گیری های محکم و سختی علیه ترامپ  اتخاد می کند . در راس این هسته محمد باقر قالیباف رییس مجلس و رییس هیات مذاکرات با امریکاست و بعد از او مسعود پزشکیان رییس جمهور و رییس  شورای عالی امنیت ملی هستند. حتی فرماندهان نظامی در ایران مانند محمد باقر دوالقدر دبیر شورای عالی امنیت ملی ٬ علی عبداللهی فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا نیز معتقدند نیروهای مسلح ایران  در جنگ ۴۰ روزه و دوران پس از ان توانسته اهداف امریکا و اسراییل را در حمله به ایران ناکام بگذارد. به نظر اینها  تسلط بر تنگه هرمز نیز دستاورد بزرگی است که نباید با شعارهای خیالی و بلند پروازانه برخی کم رنگ شود و حتی با تندروی از بین برود.
در چنین فضایی به نظر می رسد همچنان خط و سیاست مذاکره و دیپلماسی در جمهوری اسلامی عملا در اولویت است  هر چند مسیر همواری پیش روی ان نیست . اما  اقدامات نظامی امریکا در خلیج فارس  و  تحریکات اشکار و پنهان صهیونیست ها از یکسو و  مواضع و اقدامات تندروها در داخل و بدنه اجتماعی انها از سوی دیگر  بطور مستمر این سیاست را با چالش و مانع روبرو می کند.

دکتر امیر دبیری‌مهر

امیر دبیری مهر متولد 1356 در تهران، دانش اموخته علوم سیاسی در مقطع دکتری است و از سال 1374 تا کنون در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و رسانه‌ای به پژوهش و تدریس مشغول است. وی تا کنون پژوهش‌ها، مقالات، سخنرانی‌ها و گفتگوهای مطبوعاتی و رادیویی - تلویزیونی متعددی انجام داده است که دسترسی به برخی از آنها از طریق درگاه اینترنتی اندیشکده خرد میسر شده است. ریاست انجمن اندیشه و قلم از جمله مسئولیت‌هایی است که این عضو پیوسته انجمن علوم سیاسی ایران هم اینک عهده‌دار آن است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 + پانزده =

دکمه بازگشت به بالا