اسلایدر / مهمترین مطالب

از سرگیری برخی محدودیت های اجتماعی در ایران: سیاست رسمی یا رفتارهای خودسرانه

امیر دبیری مهر
با وجودی که هنوز جنگ بین ایران و امریکا هنوز رسما و قطعا تمام نشده و صرفا جبهه دیگری به جنوب ایران منتقل شده و حتی برخی رسانه ها از  احتمال حمله زمینی قریب الوقوع به جزایرایرانی در خلیج فارس خبر می دهند
و جامعه ایرانی از تبعات رنج ها و پیامدهای  جنگهای  تمام عیار ۱۲ روزه و ۴۰ روزه بویژه در حوزه اقتصادی رها نشده برخی اقدامات علیه ازادی های اجتماعی در روزهای اخیر موجب نگرانی طبقه متوسط بویژه نسل جوان شده است .
ماجرا از انجا اغاز شد که در روزهای اخیر  چند کافه و رستوران به بهانه حجاب پلمپ شد و دیروز تصاویری در شبکه های اجتماعی منتشر شد که نشان می دهد صندلی های تعبیه شده در پیاده رو های  خیابانهای سنایی و ایرانشهر در تهران که محل نشستن جوانان است تخریب شده . این اماکن  چند سالی است پاتوق بخشی از جوانان دختر و پسر تهرانی شده که تا نیمه های شب در انجا پرسه می زنند و فضای متفاوتی از سبک زندگی شبیه به شهرهای مدرن اروپایی را به نمایش می گذارند که حتی برای توریست های خارجی هم جذاب است.
  همچنین در روزهای اخیر ویدیوهایی از تعطیلی چند فضای کار اشتراکی در باغ کتاب تهران بخاطررعایت نکردن حجاب منتشر شده و مدیر این محل  در این ویدیو از بیکار شدن دهها جوان بخاطر این تصمیم خبر داده و از حکومت انتقاد می کند که با این تصمیمات جوانان را از کار در ایران نا امید و به مهاجرت از کشور سوق می دهد.
معترضین به این تصمیمات که بیشتر در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی اظهار نظر می کنند می گویند چطور در روزهای جنگ حضور دختران و زنان بی حجاب در تجمعات ضد جنگ اشکالی نداشت و حتی تشویق هم می شد اما الان که مقداری فضای جنگی فروکش کرده دوباره تصمیم ها و اقدامات علیه  ازادی های اجتماعی  از سرگرفته شده است؟
البته تا این لحظه هیچ مقامی اعم از نیروی انتظامی و شهرداری در باره مرجع و علت اصلی این  اقدامات توضیح نداده و مسوولیت این کارها را برعهده نگرفته اما از چند روز قبل برخی کاربران فضای مجازی که مخالف ازادی ای اجتماعی بویژه پوشش اختیاری هستند با انتشار پست ها و ویدیوهای تهدید امیز خطاب به مسعود پزشکیان رییس جمهور هشدار دادند جلو افزایش بی حجابی در جامعه گرفته شود. سال گذشته  مجلس ایران قانونی را علیه بی حجابی تصویب کرد اما مسعود پزشکیان رییس جمهور ایران اعلام کرد امکان اجرای این قانون وجود ندارد و با تصمیم شورای عالی امنیت ملی این قانون  بایگانی شد.
 تجربه های گذشته نشان می دهد انتشار محتوادر فضای مجازی درباره هر موضوعی که مقابل خواسته های اکثریت جامعه باشد اغلب  خودجوش نیست و توسط برخی نهادها مدیریت و سازماندهی و حمایت می شود  و در واقع مقدمه ای است برای تصمیمات عملی بعدی واین بار نیز  این پرسش مهم  بطور جدی در جامعه ایجاد شده  که ایا نهادهای قانونی و رسمی جمهوری اسلامی دوباره تصمیم گرفته های با محدود کردن های ازادی های اجتماعی٬ فشار بر نسل جوان را زیاد کنند یا این  اتفاقات طرح واقدام برخی نیروهای تندرو و خودسر در نهادهای ایدیولوژیک  است ؟ که می خواهند از فضای خاص کشور  برای پیشبرد اهداف خود استفاده کنند. منظور شرایط خاص حکمرانی است بویژه که اختلافات درباره جنگ یا توافق از درون جامعه به سطح تصمیم گیران  نیز سرایت کرده است .
در هر صورت این رفتارها موجب ناراحتی و نارضایتی و اعتراض نسل جوان ایرانی می شود که در شدیدترین فشار اقتصادی و اضطراب های ناشی از جنگ بسر می برند و برای تخلیه روانی و ارامش نسبی به کنج کافه ها و رستوران ها و پارک ها و تفریحات متعارف پناه می برد که چندان خوشایند الگوهای سبک نظر مد نظر نهادهای رسمی جمهوری اسلامی نیست .
  افرادی که در ایران  موافق بازگشت محدودیتهای اجتماعی هستند می گویند اگر در برابر پوشش اختیاری زنان و دختران گرفته نشود چهره شهرها در حکومت اسلامی به کلی تغییر خواهد کرد و هیچ شباهتی به کشور اسلامی نخواهد داشت و این عقب نشینی از ایدیولو
ژی رسمی و قبول  وضعیت  جدید ٬ غیر قابل تحمل است .
 برخی دیگراز مخالفان ازادی های اجتماعی  نیز مدعی اند کافه ها و پاتوق های جوانان می تواند زمینه های شبکه سازی حرکتهای اعتراضی در ایران را فراهم و تهدیدات امنیتی ایجاد کند. برای مثال چند روز پیش یک بلاگر جوان در مجتمع بزرگ ایران مال درغرب تهران که هواداران خود را جمع کرده بود و حضور بالغ بر ۱۰ هزار هوادار او باعث غافل گیری نیروهای امنیتی شده بود به دادسرا احضار و صفحه او در اینستاگرام نیز از دسترس خارج شد.
برخی نهادها و افراد در جمهوری اسلامی با توجه به نارضایتی های انباشته از گذشته که در حادثه ۱۸ و ۱۹ دی ماه خود را نشان داد  به شدت نگران اغاز دور جدیدی از اعتراضات هستند و به هر اقدام و تجمع و فراخوانی با نگاه تهدید محور نگاه می کنند. ادامه اعدام برخی از شرکت کنندگان در اعتراضات دی ماه گذشته نیز در همین چهارچوب ارزیابی می شود. البته قوه قضاییه ایران می گوید  افرادی که اعدام شدند  در ان دو روز ماموران امنیتی و انتظامی و نظامی را به قتل رساندند و جرم انها صرفا اعتراض نیست بلکه مشارکت در کودتای خشن ضد حکومتی است .
واقعیت این است که  روایت مذکور  نتوانسته همه اقشار جامعه را قانع کند و برخی می گویند ادامه اعدام ها برای ایجاد رعب عمومی به منظور جلوگیری از اعتراضات جدید است .
در مقابل برخی جامعه شناسان می گویند جنگ های اخیر علیه ایران ٬باعث افزایش همبستگی و اعتماد ملی شده و بجای نگاه تهدید محور باید از این فرصت ایجاد شده برای بازسازی رابطه حکومت با مردم استفاده کرد و انسجام داخلی را ارتقا داد. این تحلیل گران می گویند در سال گذشته نیز بعد از جنگ ۱۲ روزه ٬ نظام جمهوری اسلامی فرصت کم نظیر بازسازی روابط خود با جامعه را ازدست داد تا جایی که با حادثه ۱۸ و ۱۹ دی ماه سرمایه اجتماعی نظام سیاسی به کمترین مقدار رسید و اگر همان رفتار را تکرار کند تهدیدات جدی تر ساختار سیاسی کشور را تهدید می کند . بویژه که امریکا و اسراییل نیز بطور اشکار از اختلاف و درگیری داخلی در ایران برای رسیدن به اهداف خود استفاده می کنند.مساله ای که رییس سابق موساد در کتاب اخیرش  به تفصیل درباره آن صحبت کرده است .

دکتر امیر دبیری‌مهر

امیر دبیری مهر متولد 1356 در تهران، دانش اموخته علوم سیاسی در مقطع دکتری است و از سال 1374 تا کنون در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و رسانه‌ای به پژوهش و تدریس مشغول است. وی تا کنون پژوهش‌ها، مقالات، سخنرانی‌ها و گفتگوهای مطبوعاتی و رادیویی - تلویزیونی متعددی انجام داده است که دسترسی به برخی از آنها از طریق درگاه اینترنتی اندیشکده خرد میسر شده است. ریاست انجمن اندیشه و قلم از جمله مسئولیت‌هایی است که این عضو پیوسته انجمن علوم سیاسی ایران هم اینک عهده‌دار آن است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

11 − 10 =

دکمه بازگشت به بالا