اسلایدر / مهمترین مطالبدرس گفتاریادداشت‌ها و مقالات شخصی

دو خوانش یا قرائت از اخرالزمان گرایی در ایران و‌پیامدهای عینی آن در زندگی مردم

می دانید چرا قرون وسطی در مسیحیت دوران تاریکی نام گرفته ؟ علت آن عدم پیشرفت جوامع آن زمان و حاکمیت مطلق خرافات به نام مسیحیت و چاق و‌چله و غنی شدن مداوم کلیسا و اسقف ها و‌کشیش ها در مقابل نحیف و‌فقیر شدن مردم است که دوران سیاه و تاریک و طولانی ای را برای آنها رقم زد. ارباب کلیسا هم دایم می گفتند صبر کنید مسیح باز می گردد و‌همه چیز درست می شود امامسیح بعد از هزار سال بازنگشت و مردم مایوس و‌نا امید پرسیدندپس مسیح کجاست ؟ یک روایت جدید از بازگشت مسیح ، جهان غرب مسیحی را وارد دوران تازه ای کرد و اینکه عیسی مسیح به معراج رفته به جهان فقر و‌بدبختی و ویران و مملو از جهل و خرافات باز نمی گردد بروید دنیا را طوری بسازید که شایسته ظهور مسیح باشد . از درون همین اندیشه دینی و اعتقادی زمینه های ظهور پروتستانیسم و رنسانس بعنوان پیش درآمدهای مدرنیسم جوانه زد و‌همانی شد که شد و جهان غرب به مراتبی از آبادانی و قدرت‌رسید که شرح آن در هزاران کتاب و‌تحقیق آمده . با غلبه این روایت دوم از شرط بازگشت مسیح مومنان ایمان آوردند چه مسیح بازگردد و چه باز نگردد هدف حاصل شده و یک تمدن وارد بازی برد/ برد شد . آنچه که ماکس وبر بعنوان روح سرمایه داری و‌پروتستانیسم می گوید روایت آکادمیک و جامعه شناسانه همین خوانش است .

به نظر می اید برخی در ایران بدین علت دغدغه پیشرفت ‌‌توسعه و رفع مشکلات را ندارند ‌ و حتی در برابر ان ایستادگی می کنند وبه توصیه های علمی و دلسوزانه نخبگان و‌کارشناسان توجه نمی کنند ، زیرا به خطا و متکی بر خوانش واپس گرا از برخی روایات و‌نصوص ( نزدیک به انجمن حجتیه ) معتقدند تلاش برای آبادانی و رفع فقر و عقب ماندگی مغایر با زمینه سازی ظهور امام زمان است و دخالت ناصواب و بی نتیجه در تقدیر الهی است اینان بر این باورند که اگر مشکلات و دردها و رنج های مردم کاهش یابد دیگر چه نیازی به فرهنگ انتظار مهدی صاحب الزمان است ؟ و دیگر مشکلی باقی نمی ماند که نیازی به ظهور امام منتظر باشد!!‌ و شوربختانه همین نگرش و باور که جرات بیان صریح آن را ندارند در عمل مانع پیشرفت و‌توسعه می شود و با سکوت و انفعال حوزه های علمیه و دانشگاه‌ها روشنگری لازم صورت نمی گیرد و ایمان روشن بینانه و معرفت دینی رهایی بخش ترویج نمی شود.
آیا زمان آن نرسیده که باورمندان به اخرالزمان و ظهور مقدر صاحب العصر و الزمان، به فلسفه ظهور طور دیگری بنگرند و علت عدم ظهور را شایسته نبودن وضعیت و منزلت فکری و اعتقادی و مادی مسلمانان بویژه شیعیان بدانند؟ و اینگونه بیندیشند تا زمانی که پیروان و رهروان آیین و‌مکتبی از نظر قدرت مادی و علمی و فرهنگی در جهان به مرتبه بالایی از پیشرفت نرسند و حال و احوال آنها الگوی دیگران نشود و در دیگران غبطه و رشک و تمنا ایجاد نکند امام ایشان ظهور نخواهد کرد زیرا او فی الواقع امام زمان است و زمان ظهور زمانی است که شایستگی پذیرش امام فراهم باشد و شایستگی در شباهت است نه اختلاف. بدین معنا که انسان جاهل و خرافه پرست و فقیر و بازیچه دست ارباب قدرت و ثروت نمی تواند منتظر امام زمان باشد.
از درون اخرالزمان گرایی اول که ریشه در باورهای قرون وسطایی کلیسا دارد فقر و عقب ماندگی و خرافات و علم ستیزی و بی اعتنایی به دانش و هنر و جهان گرایی و اختلاف و‌ستیز در می آید اما از اخرالزمان گرایی دوم پیشرفت خواهی و‌ تلاش عقلانی و‌علمی و انسانی برای ساختن جامعه ای پیشرو و متمدن و قدرتمند و مردم سالار و الگو و رشک برانگیز شایسته ی امام زمان .

به نظر شما در ایران کدام باور به اخرالزمان و مهدی موعود در تارو‌پود نظام تصمیم سازی ‌‌و تصمیم گیری دست برتر را دارد و زمام امور را در دست گرفته است و نتایج آن چه بوده ؟ ایا زمان یک اجتهاد بزرگ اعتقادی در این خصوص نرسیده تا از درون یک باور ریشه دار دینی و اعتقادی، رهیافتی رهایی بخش برای درد ها و رنج های مردمان استخراج گردد؟ تا هم باورها از گزند تحریف و تخریب در امان بماند و هم زندگی و زمانه مردمان سامان یابد.

دکتر امیر دبیری‌مهر

امیر دبیری مهر متولد 1356 در تهران، دانش اموخته علوم سیاسی در مقطع دکتری است و از سال 1374 تا کنون در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و رسانه‌ای به پژوهش و تدریس مشغول است. وی تا کنون پژوهش‌ها، مقالات، سخنرانی‌ها و گفتگوهای مطبوعاتی و رادیویی - تلویزیونی متعددی انجام داده است که دسترسی به برخی از آنها از طریق درگاه اینترنتی اندیشکده خرد میسر شده است. ریاست انجمن اندیشه و قلم از جمله مسئولیت‌هایی است که این عضو پیوسته انجمن علوم سیاسی ایران هم اینک عهده‌دار آن است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج + پانزده =

دکمه بازگشت به بالا